تلفن تماس و مشاوره
021-86095462
 
ساعات کاری دفتر
9:00 تا 18:00
مطالب و مقالات حقوقی
تاریخ انتشار: ﺳﻪشنبه 10 فروردین 1400
خیانت در امانت، در مورد چک و اسناد

 خیانت در امانت، در مورد چک و اسناد

ماده 674 قانون مجازات اسلامی مقر داشته است که هرگاه اموال منقول یا غیرمنقول یا نوشته هایی از قبل سفته، چک، سند، قبض و نظایر آن به عنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای وکالت یا هرکار با اجرت  یا بی اجرت به کسی داده شده و بنا براین بوده است که اشیاء مذکور مسترد شود یا به مصرف معینی برسد و شخصی که آن اشیاء نزد او بوده آنها را به ضرر مالکین یا متصرفین آنها استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود ننماید، عمل وی خیانت در امانت بوده و به حبس از6 ماه تا 3 سال محکوم خواهد شد.

امتیاز: Article Rating | تعداد بازدید: 1139

 

 

خیانت در امانت در خصوص چک و اسناد

نظریه مشورتی 6438/7-5/8/1382 :

  •  درصورتی که دارنده چک به جهتی چک خود را نزد فردی به عنوان امانت بگذارد و بنا براین بوده که متعاقباً آن را مسترد بدارد اما امین چک امانی را به ضرر دارنده با مراجعه به بانک و اخذ گواهی عدم پرداخت بانک محال علیه و شکایت از صادرکننده و حتی با تقدیم دادخواست ضرر و زیان در مقام وصول وجه چک برآید در اینصورت بزه خیانت در امانت محقق شده، امین کلیه اقدامات و اعمالی که برای وصول چک امانی مقدور بوده به عمل آورده هرچند وجه مندرج در متن چک به حیطه وصول در نیامده باشد.
  • امین حق واگذاری چک مورد امانت را به دیگری ندارد و در صورت واگذاری آن مرتکب جرم خیانت در امانت می شود .
  • ماده ۱۴ قانون صدور چک صادر کننده را در صورتی قابل مجازات می داند که او نتواند ادعای امانی بودن چک را ثابت کند بنابر مراتب، در فرض سوال که امانی بودن چک ثابت می باشد صادرکننده قابل مجازات نیست زیرا انتقال آن منطبق با قانون و مورد حمایت نبوده است و از لحاظ مدنی هم مدیون محسوب نمی شود.
  • چنانچه از سوی شخصی چک وعده داری مثلا به تاریخ ۹۰/۱/۱ صادر گردیده اما طی یک توافق کتبی یا شفاهی فیمابین صادرکننده و دارنده چک، قرار بر این بوده است که چک در تاریخ ۹۰/۳/۱ برای وصول به بانک ارایه گردد و علی رغم قرار قبلی، دارنده چک پیش از تاریخ موعود به بانک مراجعه و به علت عدم موجودی در حساب گواهی عدم پرداخت دریافت شود و نسبت به تنظیم شکایت کیفری چک اقدام گردد.
  • عمل صادر کننده در برگشت چک و تقدیم شکایت کیفری فاقد وصف جزایی می باشد همانگونه که وقتی چکی ابتدا به ساکن به صورت وعده دار صادر میشود این عمل تلویحا توافقی است بین طرفین تا دارنده صرفا در تاریخ سر رسید به بانک مراجعه کند در حالی که عملا دارنده چک می تواند پیش از سر رسید مراجعه نموده و حتی با گرفتن گواهی عدم پرداخت علیه صادر کننده به عنوان صدور چک وعده دار شکایت نماید، در حالی که این اقدام به عنوان جرم خیانت در امانت شناخته نمی شود چون این حقی است که با توجه به تعریف چک، قانون صدور چک ، به دارنده می دهد.
  • با توجه به ماده ۳ مکرر الحاقی ، چک فقط در تاریخ مندرج در آن و یا پس از آن تاریخ قابل وصول است .
  • اگر توافق طرفین برعدم وصول آن قبل از سر رسید باشد اصولا امکان دریافت وجه آن وجود ندارد و ارتکاب بزه خیانت در امانت محال است.
  • اگر چکی به تاریخ روز صادر شود ولی طرفین توافق نمایند دارنده پس از مدتی از تاریخ صدور برای دریافت آن مراجعه نماید لکن برخلاف آن عمل کند چنین عملی خیانت در امانت است.
  • در مادۀ ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی به چک و امانت اشاره شده است.اما هیچ دلیلی وجود ندارد که منظور ماده چکی باشد که حتماً امضا نیز گردیده باشد.منظور مادۀ ۶۷۴ شامل چک هایی است که ممکن است امضا نشده باشد اما در یک رابطۀ امانی سپرده شده باشند. مثلاً شخصی که قصد مسافرت دارد دسته چک خود را که امضا نگردیده نزد دیگری به امانت می گذارد.
  • شخصی که چکی را در وجه حامل یا شخصی معین صادر و امضا نماید وآن را به ذینفع تسلیم دارد در واقع و به حکم مادۀ ۳قانون صدور چک که اعلام می دارد صادر کنندۀ چک در تاریخ مندرج درچک باید مبلغ چک را در حساب بانکی داشته باشد وجهی را به گیرندۀ چک پرداخت نموده است که هدف او امانت نبوده زیرا نیازی به این کار لغو نمی باشد.
  • در مادۀ ۶۷۴ برای اینکه جرم خیانت در امانت تحقق پیدا کند چند عنصر با هم مجموع بوده و باید و مجموعاً نیز وجود یابند. در مادۀ مذکور شرط تحقق خیانت در امانت ایراد ضرر به مالک یا متصرف عنوان گردیده است.

 

 

عنصر ضرر در چک با وصف امانتی بودن

در مورد چکی که ادعای امانتی بودن آن می شود عنصر ضرر به مالک چگونه است؟ و اصولاً مالک چه کسی است؟ صادر کننده یا دریافت کنندۀ چک؟شخصی که چکی را صادر می کند و اغلب نیز در وجه حامل صادر می کند به معنای آن است که مبلغ چک را بعنوان قسمتی از مال خود به دارنده و حامل چک پرداخت نموده است پس نمی تواند ضمن امضای چک و تسلیم آن به حامل شرط کند که حامل مالک آن نباشد مگر آنکه بعنوان قرض بوده که باز هم وجود محل ضروری است.
قرض نیز تابع عقد خاصی است و رابطه ای قراردادی بر آن حاکم است نه امانت صرف. حال چنانچه حامل چک را به بانک برده و گواهینامه عدم پرداخت بر آن الصاق نماید آیا می توان تصور کرد که ضرری به صادر کننده وارد شده است؟ در حالیکه صادر کننده در هنگام امضای چک و برابر مادۀ …. قانون صدور چک مبلغ مندرج در چک را پرداخت نموده است.
چنانچه چکی از ید امین خارج شده باشد شخص امانتگذار می بایست مبلغ چک را بپردازد و سپس علیه امین شکایت کند.آنچه که به عنوان چک امانتی مورد حکم یا مستند محاکم یا متهمین صادر کننده چک بلامحل قرار می گیرد واقعا چک امانتی نیست بلکه این گونه چک ها را باید چک های بلا محل امانتی تلقی کرد.

 

 

 

نمونه شكوائيه در خصوص خيانت در امانت 

شاكي:  مشخصات كامل شاكي و اقامتگاه او …

مشتكي عنه:مشخصات كامل مشتكي عنه و اقامتگاه او ……

موضوع: ‌خيانت در امانت

دلايل  و منضمات : ……

 دادستان محترم شهرستان ………

با سلام و دعاي خير احتراما به استحضار عالي مي رساند، اينجانب به موجب قرارداد مورخه …….. يك فقره چك به شماره …….. بدون تاريخ به مبلغ …… ريال به صورت امانت نزد مشتكي عنه داشته ام كه نامبرده بر خلاف رسم امانتداري اقدام به درج تاريخ در چك مزبور و انتقال آن به شخص ثالث نموده است.

لذا با تقديم اين شكوائيه مستندا به ماده 674 قانون مجازات اسلامي تقاضاي رسيدگي و تعيين كيفر مشتكي عنه مورد استدعاست.

با تجديد مراتب احترام

 

 

مطالب مرتبط با خیانت در امانت چک :

1- تحلیل جرم خیانت در امانت​

2- آنچه باید درباره سرقت و انتقال چک بدانیم

3- جرایم در حکم کلاهبرداری، جرایم شبیه کلاهبرداری

4- مراحل رسیدگی به پرونده های کیفری در دادسرا و دادگاه

ثبت امتیاز
پرسش و پاسخ‌های متداول
بله، تصرف حقوقی و وصول چکی که بابت امانت یا تضمین داده شده است می تواند حسب تشخیص قاضی جرم باشد به خصوص اگر طرف نتواند اثبات نماید که مستحق دریافت آن بوده است.
بر خلاف باور عمومی وجود چک و سفته تضمینی هیچ حسن و خاصیتی در رابطه طرفین ندارد و فقط برای طرف بی اطلاع انگیزه ای است برای انجام تعهد.راه حل جایگزین، داشتن یک قرارداد مناسب و استاندارد و تنظیم شده تحت نظر یک وکیل با تجربه است که راه سوء استفاده و تخلف طرف قرارداد را می بندد. در فرضی که چکی بابت تضمین از طرف معامله و از متعهد معامله گرفته شده است، متعهد له اول باید ثابت کند که طرف، تخلف نموده است و سپس برای وصول چک خود اقدام لازم را انجام دهد در غیر اینصورت ممکن است با عنوان مجرمانه خیانت در امانت در خصوص اسناد تجاری (ماده 674 قانون مدنی) مواجه شود. پس همانطور که ملاحظه می کنید وجود یک قرارداد خوب بهتر از گرفتن تضمیناتی از این قبیل است.
بله، تحت شرایطی و با طی تشریفات و مقرراتی سفته قابل استرداد و پی گرفتن است و در صورتی که کافرما به طور غیر موجه، وجه آن را مطالبه نموده و به اجرا بگذارد کارگر می توان بابت این اقدام غیر قانونی از وی شکایت نموده و تحت عنوان خیانت در امانت او را تحت تعقیب قرار دهد.
آنطور که در ماده 674 قانون مجازات اسلامی مورد قانونگذاری قرار گرفته است مجازات این جرم حسب تشخیص قاضی می تواند از شش ماه تا سه سال حبس باشد.
نظرات
در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است. شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید.
ارسال نظر جدید

تصویر امنیتی
کد امنیتی را وارد نمایید: